Ender Merter | Hakkında
Geçmişi yaşatan;
gençlere, yol açan

ENDER MERTER

Sanatçılara ilham veren mekanlar...

Aslında dünyada birçok örneği var elbette… Ama başarılı bir fikrin vücut bulduğu ya da birçok yazının kitaplaştığı o sihirli yerleri merak ediyorsanız çok uzaklara değil yakınlara bakın, bakın ama görmesini bilin.

Tarihi Yarımada’da mesela; Pera’da da olabilir, bölgenin batı sahilindeki büyülü Ayastefanos’da. Duydunuz mu Prens Adaları’nı hiç? Orası da neresi mi şimdi?

Farklı bir gözle dolaşmanız gerekir bu büyük mirası. Bir kaligrafinin o ehil ellerde dile gelip estetik yazının biçimlenmesi, bir ilan tasarımının gözlerde diğerlerinden ayırt edilebilmesi, bir şiirin ya da romanın ilk ateşi...

İşte bu gizemli atmosferler ve barındırdıkları replikler bir perdede, bir dolapta ya da bir iskemlede kalmıştır inanın. İşte bu onu solumak oluyor...

Şehrin gürültüsü ve keşmekeşi ise her dönem olmuştur. Hele bu şehir iki kıtayı, yedi düveli hala dövüp duruyorsa.

Sanatçı bu yerini o kendine özel bezenmiş haliyet-i ruhiyesini bazen doğaçlama bazen bilinçli yapabilir. Ona bir şey diyemeyiz ama bu mekanlar onların özel sığınaklarıdır

İlham veren yerlere birkaç örnek mesela; tarihi Yarımada’da Babı-ali yokuşunu çıkıp, eski Hürriyet binasını geçip sağa dönersen, sağında Basın Müzesi kalır. Tam karşısında da Barın Han gelir. Boyacı Ahmet sokağı içinde 20. yüzyıldan Bauhaus stilini yansıtan binada hattat Emin Barın’ın el emeği göz nuru çalışmalarının ölçüp biçimlendiği yer...

Eski adı Ayastefanos şimdiki adıyla Yeşilköy’de bir Maltalı oryantalist aynı zamanda da Sultan II. Abdülhamit’in saray ressamı; Amedeo Preziosi’nin o muhteşem resimlerini yaptığı tarihi Av Köşkü…

Prens Adaları’nın ilki olan eski adı Proti; şimdilerde Kınalıada, Türk afiş ve grafik sanatını öncüsü İhap Hulusi Görey’in kendi tasarlayıp çizdiği Fazıl Ahmet Aykaç caddesindeki Poyrazlı Köşkü.

İkinci ada ise Antigoni. Çağdaş Türk edebiyatının önde gelen ismi Burgazadalı Sait Faik Abasıyanık ve müzeleştirilen köşkü...

Bu mekanlarda ne fikirlerden ne eserler, ne aşklardan ne şiirler ne romanlar yazıldı kim bilir? Size bir sır… Mekanların içinde bir de “esas odalar” vardır. Vuku bulan o yaratıcılığın icra edilen kutsal odalarını görmek gerekir ve işte amaç buradadır; size ilham vermesi.

Biz de ona gayret ediyoruz bu yalan dünyada, yürekten inanın ama yoksa olmaz…

Mekanların ruhu vardır, gizemlidir, bla bla… Gizli kahramanları vardır, simgesi yani adı geçer mevzuda. Mesela bir incir ağacı, veya bir bülbülün şakıması, ya da halının üstüne tünemiş bir tekir kedi..

Bu harika şeyler böyle dile gelir işte